معنای حجاب 1:

حجاب براى زن، به معناى ذلت نيست؛ بلکه به معناى عصمت و حفظ زن است و نه فقط عصمت و حفظ زن، بلکه عصمت و حفاظت زن و مرد هر دو است. حجاب به معناى چادر نيست؛ اما چادر در نزد ما ايرانى‏ها که زن‏هاى ما از قديم داشتند، بهترين نوع حجاب است؛ بدون چادر هم حجاب ممکن است. حجاب به معناى پوشيدن سالم [است‏]؛ نه پوشيدنى که از نپوشيدن بدتر است. به تعبيرروايات، پوشيده عريان که در عين پوشيدگى، مثل انسان برهنه و عريان است. آن پوشيدن، به درد نمى‏خورد؛ حجاب نيست؛ پوشيدن سالم که سر و مو و گردن و بدن و تمام سر تا پاى بدن زن را پوشانده باشد؛ البته صورت و دو دست را بسيارى فقها مستثنا مى‏دانند؛ البته در مواردى که صورت بدون آرايش و ساده باشد؛ اين هم معناى حجاب.
البته زن‏هاى ايرانى، روش چادر را پيدا کرده‏اند که بسيار هم روش خوبى است و هم زيباست و منافى با زيبايى زن نيست و هم حجاب حافظ کامل است. به هر حال، حجاب را چه به شکل ايرانى، چه به شکل عربى، چه به شکل کشورهاى ديگر که در هر يک از کشورهاى اسلامى زن‏ها يک جور حجاب خود را حفظ مى‏کنند، هر جورى که حجاب حفظ بشود، اين نظر اسلام، تأمين شده است، اين، يکى از پيش‏گيرى‏هاى اسلام است.1
از سخنان رهبر معظم انقلاب در يکى از خطبه‏هاى نماز جمعه، 17.5.65.

 

 سخن درباره حجاب برتر

گرچه حجاب اسلامی همان پوشش صحیح است و این موضوع با روپوش های بلند و گشاد و روسری هایی که سر و گردن را کاملا بپوشاند، تحقق می یابد، ولی چادر به عنوان حجاب برتر است و اگر به صورت صحیح از آن استفاده شود، قطعاً موجب پوشش کامل تر و برتر خواهد شد. بنابراین بسیار به جا بلکه سزاوار و لازم است که از این حجاب اسلامی و ملی، و از این پوشش برتر که سنگر کامل و بزرگ برای پوشش است، استفاده شود، چنان که کلمه جلباب  در آیه 59 سوره احزاب آمده است، گرچه بعضی در کم رنگ کردن پوشش در بین بانوان می کوشند، و به این وسیله آب به آسیاب دشمن می ریزند، ولی چادر در جامعه ما اصیل ترین و بهترین شکل مبارزه با تجمل پرستی و مدگرایی و بدحجابی است، و در مقابله با تهاجم فرهنگی، و پرهیز نسل جوان و دختران از دام رنگین که دنیای غرب برایشان گسترده، و نجات مسلمانان از اژدهای هفت سر غرب، بسیار موثر است.
مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه ای (مد ظله) در این راستا فرمودند:
« هیچ بحثی درباره پوشش زن نباید متأثر از هجوم تبلیغات غرب باشد، البته حجاب زن به چادر منحصر نمی شود، اما چادر بهترین نوع حجاب و نشانه ملی ماست، و هیچ منافاتی با فعالیت های زنان مسلمان در مسائل سیاسی اجتماعی فرهنگی ندارد»
در قرآن در هیچ سوره ای مانند سوره نور، سخن از عفاف و حجاب و پاکدامنی، و عوامل حفظ حریم حجاب، سخن به میان نیامده است، از این رو امام صادق (علیه السلام) در ضمن گفتاری فرمودند:حصنوا بها نسائکم
«به وسیله سوره نور (و توجه و عمل به دستور های آن) زنان خود (از بی عفتی و دوری از حریم حجاب) حفظ کنید» و رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) در فرازی از گفتارشان فرمودند: علموهن الغزل و سوره النور
ریسندگی و سوره نور را به بانوان بیاموزید.
از این گفتار فهمیده می شود که عوامل و آثار درخشان حفظ حریم عفت و حجاب و دوری از زمینه های بی عفتی را که در سوره نور آمده، به زنان بیاموزید، و هم چنین ریسندگی را که معمولاً در محیط های پوشیده انجام می شد و شغل خوبی برای زنان است، به آن ها یاد بدهید. مفهوم این سخن آن است که در جامعه اسلامی زنان باید از آموزش های صحیح که موجب تقویت موازین عفت می شود بهره مند شوند و باید آن ها را از رمان ها و فیلم های تحریک کننده که عطش جنسی آن ها را تشدید می کند، دور نگه داشت.
این همان حجاب برتر است که اگر زنان رعایت کنند برای آن ها و جامعه بسیار مفید خواهد بود.
بر همین اساس فاطمه زهرا (سلام الله علیها) فرمودند: برای زنان بهتر آن است که نه مرد نامحرم، آن ها را بنگرد و نه آن ها مرد نامحرم را بنگرند.و وقتی که پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) کار های بیرون خانه را به علی (علیه السلام) واگذار کرد، و کار های درون خانه را به حضرت زهرا(سالم الله علیها) واگذار نمود، فاطمه (سلام الله علیها) آن چنان خوشحال شدند که فرمودند: جز خدا کسی نمی داند که از این تقسیم کار، تا چه اندازه خشنود شدم، از این رو که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) تحمل کار های بیرون خانه را (که موجب روبرو شدن با مردان و ... می شود) از دوش من برداشتند، و کار های درون خانه را بر عهده من نهادند.
و مطابق پاره ای از روایات، آن حضرت وقتی که از خانه بیرون می آمدند شمله می پوشیدند. شمله رو پوش فراگیری بود که کاملاً سر تا پای حضرت (سلام الله علیها) را می پوشاند.
و نیز حضرت زهرا (سلام الله علیها) در وصیت خود به حضرت علی (علیه السلام) فرمودند:
« جنازه ام را با تابوت (که پوشاننده است) حمل کن» و در این مورد، وقتی اسماء بنت عمیس، تابوت پوشاننده ساخت، حضرت زهرا (سلام الله علیها) خرسند شدند و فرمودند:« بسیار خوب و عالی است. » این حوادث بیان گر آن است که حضرت زهرا (سلام الله علیها) که باید الگوی زنان خدا پرست و مسلمان باشد، برای خود حجاب برتر را برگزیده بود.

 

 

 

حجاب و پوشش اسلامی ،روش ها و توصیه ها/ خسرو کی منش

مقدمه:
آنچه در مسئله حجاب و طرح آن در جامعه، خصوصاً پس از انقلاب اسلامی مطرح است دفاع بد از آن است که کار دشمن را راحت کرده هر چند که حملات به پوشش اسلامی و ایجاد شبه در میان جوانان نیز کم نبوده است.
آنچه که فرایند انتقال حجاب و پوشش اسلامی را (به عنوان یک فرهنگ) و به نسل جدید، دچار چالش نموده است. ریشه در انتقال این فرهنگ در نسل های گذشته دارد. اگر حجاب را یک مفهوم دینی و پوشش اسلامی را یک تکلیف و وظیفه ی دینی بدانیم،‌فرایند انتقال آن می بایست مطابق با مبانی نظری اسلام در تربیت دینی و رعایت استانداردهای آموزشی باشد. آموزش ، پرورش و یا فرآیند انتقال فرهنگ به نسل جدید، تابع مراحل و مراتبی است. بنا به یک دیدگاه، در مراحل و مراتب تربیت دینی این مراحل و مراتب به شرح زیر هستند:
1. انس دینی
2. عادت دینی
3. معرفت دینی
4. شاکله دینی
5. خودجوشی دینی

حال در ارتباط با حجاب و پوشش ، به عنوان یک مفهوم دینی و یک وظیفه و تکلیف، باید سئوال کرد که نسل گذشته در کدامیک از این مراحل دارای نقص و کاستی بوده و به عبارت دیگر کدام مرحله را نگذرانده و میان برزده است.
با کمی دقت مرحله معرفت دینی را می توان نام برد. زنان و مادران ما در ارتباط با حجاب و با توجه به محیط خودشان ، از مراحل انس و عادت عبور کرده و در اجتماع به صورت شاکله دینی مشاهده شده است. ولی به دلیل ضعف در مرحله ی معرفت دینی، مادران نتوانسته اند پاسخگوی سئوالات ساده ی فرزندان خود باشند تا چه رسد که بتوانند به شبهات آنها نیز پاسخ دهند.

دختر جوان امروزی بر خلاف مادر یا مادربزرگ خود، در صحنه ی اجتماع (اشتغال و تحصیل) بیش از گذشته حضور دارد و بیش از زنان گذشته نیز در مقابل سیل تهاجمات فرهنگی قرار دارد. دختر امروزی برای عبور از چگونگی و پاسخ به چرایی ها دچار ضعف اساسی شده و با توجه به اینکه انگیزه ای نیز برای پرداختن بهاء در این زمینه ندارد، عطای پوشش سنتی را به لقایش بخشیده است و خود را با حداقل های مورد پذیرش همسالان خود قانع کرده است.

متاسفانه در سطح جامعه و حکومت نیز، بیش از اینکه تکیه براین مرحله باشد (آنهم با روش ها نو، ظریف و متنوع) به تاکید بر شکل و شاکله ظاهری پرداخته شد و سال ها پافشاری بر یک نوع پوشش و عدم توجه به روحیه تنوع طلبی، نشاط و نوع جویی جوانان، راه برای پذیرش مدهای بیگانه باز شد. از سوی دیگر عدم تعریف و تعیین حدود، عدم هماهنگی میان اجزاء حکومت، غلبه ی روش های غلط بر روش های صحیح و موارد دیگر نوعی گریز و مقابله جوانان را نیز به دنبال داشت.
علاوه بر نقص و خطا در مراحل و مراتب تربیت دینی، در زمینه ی روش ها نیز دچار نقص و خطا بوده ایم.
بنا به استناد کتاب های تعلیم و تربیت دینی، روش های الگویی تکریم شخصیت، محبت، پند وموعظه، تشویق و تنبیه، استدلال و برهان و ... مورد تاکید قرار گرفته شده است.

بدیهی است که حجاب و پوشش اسلامی به عنوان یک ارزش اجتماعی و تکلیف دینی می بایست با بهترین روش ها به نسل جدید ارایه می گردد.
باکمال تاسف، این روش ها نیز معمولاً در کلی گویی باقی مانده اند و بر اساس هر مخاطب، هر محیط اجتماعی و موقعیت ارتباطی تبدیل به موارد کاربردی نشده اند. در مفهوم حجاب و مقوله پوشش اسلامی نیز این اتفاق افتاده است.
هر چند معتقد هستیم، اولیاء و بسیاری طرح ها ، ایده ها، روش های خلاقانه را به کار برده اند، ولی ظاهراً در کشور ما آنچه که تبدیل به مجموعه مقاله در همایش ها و سمینار ها می شود بحث های انباشته، تکراری در حوزه نظر است و در حوزه عمل دارای مجموعه هایی نیستیم.

این مقاله با نگاهی به مراحل تربیت دینی – روش های تربیت دینی، حیطه های یاد گیری، شیوه ها و قالب ها و رسانه ها و ... و ایجاد ارتباط به مقوله پوشش به بیان روش ها و توصیه هایی اقدام می نماید که شایسته است که در هر قسمت، راهکارهای متنوع اولیاء و مربیان به آن افزوده شود.
هرچند که آحاد مردم و مسئولین ، به نحوی درگیر این موضوع هستند، ولی مخاطب این مجموعه در درجه اول مربیان و سپس اولیاء هستند. از این رو برخی اقدامات و روش ها که در سطح بالاتر از خانه، مسجد و مدرسه می بایست انجام شود. در این مجموعه نیامده است:
نکته آخر اینکه، هر چند پوشش و حجاب برای زن و مرد است ولی تصور می شود که گرایش توصیه ها جهت پوشش دختران است.